mặc áo cử nhân chụp quanh tượng điêu khắc trong trường. Thấy cô đi tới, liền lôi kéo cô vào cùng chụp ảnh. Chu Dạ cười nói: “Mình không chụp đâu, mình đâu có rời trường.” Có người nói: “Bạn không rời, nhưng tụi này rời, nói nhiều như vậy, mau tới đây, đứng yên nào!” Lôi lôi kéo kéo chụp ảnh, mọi người đối với việc chụp ảnh giống như có chút điên cuồng.
Trương Suất thay quần áo, đi ra. Chu Dạ cười trêu ghẹo: “ Mặc vest đen nhìn rất đẹp trai nha.” Trương Suất nhìn cô, ánh mắt sâu thăm thẳm, đôi mắt đẹp nheo lại, bỗng nhiên nói: “Chu Dạ, bạn hứa làm người mẫu cho mình, vẫn còn chưa thực hiện đó.” Cô nhíu mày: “Bạn còn nhớ sao, mình đều đã quên rồi.”
Trương Suất đưa ra yêu cầu: “Nếu không, bây giờ chúng ta vẽ luôn được chứ? Mình về lấy giá vẽ.” Chu Dạ hỏi: “Ngay tại đây sao?” Trong trường người đến người đi, dễ gây chú ý . Trương Suất gật đầu, cười nói: “Đúng vậy, thời tiết đẹp như vậy, chọn ngày không bằng giải quyết ngay đi, bạn đi thay đồ cử nhân đi.” Nếu đã đồng ý với hắn, Chu Dạ đành phải làm theo, sinh viên khoa nghệ thuật cũng không sợ gây chú ý với người khác.
Trương Suất chỉ cho cô ngồi trên bãi cỏ, bên cạnh là bức tượng điêu khắc, tượng trưng cho sự tự do bay lượn, phía sau là toàn giảng đường bắt mắt. Dòng chữ “Khoa nghệ thuật” màu vàng càng thêm chói lọi dưới ánh mặt trời. Chu Dạ chỉnh lại mũ cử nhân, nói: “Mặc bộ này chẳng tự nhiên chút nào cả. Trương Suất, mình bắt buộc phải mặc nó sao?”
Trương Suất thở dài, cô đúng không phải là một người mẫu tốt, nói: “Tay chân đừng lộn xộn nữa, duy trì tư thế vừa rồi, điều chỉnh cho ánh mặt trời lướt qua vai phải bạn đi.” Chu Dạ le lưỡi trêu hắn, nhớ lần trước, vì thế tắt điện thoại đi. Giờ phút chia tay sắp tới, chịu vất vả một chút, cố gắng phối hợp với yêu cầu của hắn.
Trương Suất đứng ở sau giá vẽ, nhìn ánh mặt trời cuối xuân lóe ánh dương quang tỏa trên người cô, giống như một dòng nước mềm mại, ôn nhu, ánh sáng và hình ảnh lần lượt thay đổi cùng một chỗ, giống như thực như ảo, làm hắn có chút choáng váng, không thể nhìn gần. Tâm tư hắn bay lên, suy nghĩ trong vắt, hạ bút giống như có người chỉ điểm, từng nét bút họa thật sinh động, chuẩn xác.
Đang là cuối tuần, nơi nơi đều ầm ĩ. Bất kể bạn học nào đi qua cũng quay đầu lại hai người bọn họ mặc áo cử nhân, trong mắt có chứa niềm khát khao. Nhỏ giọng thì thầm đoán quan hệ bọn họ: “Nhất định là một cặp. Nhìn anh khóa trên ấy đi, khôi ngô tuấn tú, lại còn vẽ rất đẹp. Còn chị kia thì tớ biết, thường xuyên nhận được học bổng, lại xinh đẹp, trai tài gái sắc, hâm mộ quá đi. Nếu có người như vậy vẽ mình, mình sẽ gả cho hắn ngay lập tức.” Lại có người thở dài: “Đáng tiếc, bọn họ sắp ra trường, cho nên mới vẽ tranh làm kỉ niệm.” Vài nữ sinh khóa dưới nói nói cười cười đi ngang qua.
Đến trưa, không còn người quấy rầy bọn họ, ngay cả nhân viên quét dọn cũng cố ý đi vòng sau lưng bọn họ. Sắp tốt nghiệp rồi, mọi người đều hiểu và thông cảm. Chu Dạ cảm giác ánh mặt trời chậm rãi ngả về phía tây, khuôn mặt bị phơi nắng mà ửng hồng, tóc bỏng rát dần dần mát trở lại, cúi đầu khiến tóc phất qua mặt, ngứa, nhưng cũng không dám động đậy, không vuốt tóc.
Trương Suất nhận ra cô không thoải mái, đi tới, thay cô vuốt tóc ra sau tai, mỉm cười, vẻ mặt dịu dàng, không chút che giấu tình cảm của hắn. Chu Dạ mẫn cảm nhận thấy một loại cảm giác khác thường, nhìn hắn có chút xấu hổ, hắng giọng nói: “Vẽ xong rồi sao?” Tai lại nóng lên.
Trương Suất gật đầu, đưa cho cô xem, ánh mặt trời theo khe hở qua tán lá cây khe hở rơi xuống mặt đất, tràn đầy những ánh sáng vàng rực rỡ, mông lung mộng ảo. Người trong tranh không rõ ràng lắm, nhưng dưới ánh mặt trời tháng năm rọi xuống, khuôn mặt nghiêng nghiêng tao nhã mê người, xinh đẹp tuyệt đỉnh.
Chu Dạ kinh ngạc kêu lên: “Mình chưa từng thấy ai xử lý ánh sáng tốt như vậy, giống y như thật vậy.” Sau đó nhìn Trương Suất, kích động nói: “Đây là bức tranh đẹp nhất mà mình từng thấy. Trương Suất, bạn đúng là thiên tài!” Không, không, không phải thiên tài, hắn thầm phản bác trong lòng, đó là vì bạn mà thôi. Chu Dạ đứng bên cạnh cứ trầm trồ khen ngợi không ngớt. “Hơn nữa, người trong tranh lại là mình, làm cho mình cảm thấy vô cùng vinh hạnh.” Vuốt bức tranh, yêu thích không rời tay.
Trương Suất cười: “Nếu đã như vậy, bức tranh này tặng cho bạn.” Cô giật mình: “Trương Suất, bạn…” Học mỹ thuật, mọi người đều rõ, chữ có thể viết rồi tặng bừa, nhưng đã vẽ sẽ không thể tặng bừa được. Chu Dạ học vẽ nhiều năm như vậy, nhưng chưa từng tặng ai bức tranh mình tự tay vẽ.
Trương Suất ngồi xổm xuống, nhíu mày nói: “Chu Dạ, thực sự mình rất thích bạn.” Chu Dạ nhìn hắn, “ừ” một tiếng, thấp giọng nói cảm ơn, trong lòng có chút gợn sóng. Đối mặt với tình cảm thuần túy như vậy, không hiểu sao lại nhớ tới Vệ Khanh… so với Trương Suất, giống như ngoài tiền ra, cái gì cũng tệ, nhưng lại là người trong lòng của cô.
Trương Suất thở dài: “Nhưng mình phải đi rồi.” Trong giọng nói âm thầm kìm nén tiếng thở dài. Chu Dạ nhìn vẻ cô đơn trên mặt hắn, hỏi: “Bạn định đi đâu?”
Mãi lâu sau, Trương suất mới nói: “Italy.” Đã quyết định từ rất lâu rồi, cho nên dù có tình cảm với Chu Dạ, nhưng lại không dám tới gần. Chu Dạ nhớ ra, hỏi: “Tới Florence sao?” Cô từng mượn hắn nhiều bộ sách liên quan tới mỹ thuật tạo hình, biết hắn rất thích Florence, nổi tiếng là trung tâm nghệ thuật, là điểm khởi đầu của văn hóa phục hưng. Hắn gật đầu. “Đúng vậy, Florence, đó là nơi mà mình vẫn muốn tới. Nơi đó, mặt trời luôn luôn tỏa sáng, trời xanh mây trắng, cao xa vời vợi , lại còn có những vách tường cổ kính, những ô cửa chớp màu xanh cổ, nóc nhà đỏ thẫm, là Athen của phương Tây, cung điện nghệ thuật.” Hắn muốn tới nơi có thể theo đuổi giấc mơ của hắn.
Chu Dạ biết nơi hắn sắp đi ở bên kia bờ đại dương, còn xa hơn chỗ Lâm Phỉ nhiều lần, cách xa bao nhiêu núi cao sông rộng, trong vòng một ngày, liên tục nghe thấy tin chia ly, khiến cô ảm đạm tiếc nuối, nhưng vẫn cố gắng phấn chấn tinh thần, nói đùa: “Chúc mừng giấc mơ của bạn đã thành hiện thực. Tương lai học thành tài, lúc thành họa sĩ nổi danh, nói không chừng mình có thể cầm bức họa này đi kiếm cơm của bạn, đến lúc đó đừng có nói không quen mình nha.”
Trương Suất lắc đầu: “Không đâu, mình sẽ mãi mãi nhớ bạn.” Nhớ rõ buổi chiều tháng năm này, cô gái hắn thích, được ánh mặt trời bao phủ toàn thân. Khi còn trẻ, tình cảm thầm mến đầy đau thương, vĩnh viễn không phai màu.
Chu Dạ xoa xoa tay chân cứng ngắc, cười hỏi: “Khi nào bạn đi?” Có lẽ hắn sắp đi rồi nên mới thông báo cho cô biết. Trương Suất nói: “Một tuần nữa.” Đã sớm hoàn tất các thủ tục. Chu Dạ nhảy bật dậy, lôi máy ảnh ra: “Lại đây, chúng ta chụp tấm ảnh nào. Sau này không biết có cơ hội gặp mặt nữa không.”
Xã hội hiện đại, tuy nói giao thông phát triển, nhưng thế giới rộng lớn như vậy, bay lượn khắp nơi, từ nay về sau khó mà biết tin tức về nhau. Dù thiết bị thông tin có tiên tiến cỡ nào cũng không xóa được khoảng cách xa xôi.
Nhờ một đàn em khóa dưới đi ngang qua chụp ảnh hộ. Hai người sóng vai đứng cạnh nhau ở trước giảng đường, ánh chiều ta đem bóng hình chiếu dài vô hạn, thân thể đứng dựa sát cạnh nhau, lại phân biệt rõ ràng, duy chỉ có cái bóng ở xa xa thì chụm lại thành một khối. Thời điểm bấm máy, Trương Suất quay đầu, nhẹ nhàng hôn lướt qua môi cô. Mặc dù Chu Dạ bất ngờ, nhưng cũng không nói gì. Trương Suất mỉm cười, nói: “Hẹn gặp lại.” Giơ tay lên vẫy vẫy, dường như muốn lưu lại hết thảy tại nơi này.
Chu Dạ cũng vẫy vẫy tay với hắn, cổ họng có chút nghẹn ngào, không nói nên lời. Hắn thích cô, đến bây giờ cô mới biết, cô vẫn cảm động. Phiền não quay người, lại thấy nơi ngã rẽ trên đường, Vệ Khanh đang dựa vào thân cây, không biết đã đứng đó bao lâu rồi.
Cuối tuần có lẽ sẽ không dễ dàng trôi qua.
[14]: Việc không đúng, nói nghe không lọt lỗ tai, việc sẽ không tới đâu.
[15]: Đây là bốn câu thơ trong bài “Đỗ Thiếu Phủ chi nhiệm Thục Xuyên” của Vương Bột.
Thành khuyết phụ Tam Tần (1) Phong yên vọng Ngũ Tân. (2) Dữ quân li biệt ý Đồng thị hoạn du nhân. Hải nội tồn tri kỷ Thiên nhai nhược tỵ lân. Vô vi tại kỳ lộ Nhi nữ cộng triêm cân.
(1) Nay thuộc tỉnh Thiểm Tây. Hạng Võ sau khi diệt Tần chia đất này cho Ưng Vương, Tắc Vương và Địch Vương nên gọi là Tam Tần. (2) Tên năm bến ở sông Thục.
Dịch nghĩa:
ĐỖ THIẾU PHỦ ĐI NHẬM CHỨC TẠI THỤC XUYÊN
Thành luỹ bảo vệ cho miền đất Tam Tần, Từ đây có thể trông thấy năm bến sông Thục trong màn gió khói. Cái ý ly biệt của anh và tôi giống nhau, Vì chúng ta đều là kẻ đi làm quan nơi xa. Trong bốn biển tôi còn có anh là tri kỷ, Dù ở chốn chân trời cũng giống như xóm giềng gần bên. Như vậy hà tất phải đứng nơi ngã ba đường lúc chia tay, Mà như thói thường nhi nữ nhỏ lệ ướt thấm khăn.
Dịch thơ: (bản dịch của Trần Nhất Lang)
Thành xây giữ đất Tam Tần Trông vời năm bến mấy tầng khói mây. Bùi ngùi giây phút chia tay Bác, tôi bể hoạn thường hay đổi dời. Chúng ta tri kỷ trên đời Chân mây góc biển như người lân gia. Chia tay bóng khuất ngã ba Đừng khăn thấm lệ như là nữ nhi
