Đang suy nghĩ linh tinh bất chợt điện thoại có tiếng chuông tin nhắn, hiển thị số của Thanh Thanh, nhưng giọng điệu là của con trai: “Bố, chúc bố sinh nhật vui vẻ! Con nhớ bố!”.
Cảnh này so với đêm của năm nào đó, nhân vật, tình tiết đều có điểm gì đó tương đồng, nhưng bối cảnh khác nhau về bản chất: lần đó tôi làm một việc xấu, còn hôm nay, tôi vừa từ chối một sự cám dỗ. Lần đó là tôi nói dối, còn lần này, tôi thực sự nhớ họ.
Tôi quyết định ngày kia sẽ đi Thanh Đảo.
THUYẾT BÁN HÀNG CỦA CẢNH PHÚ QUÝ
Hôm nay phòng bán hàng có nhiều người mới đến, để chuẩn bị cho công việc với Khoa Mỹ năm sau, chúng tôi phải bổ sung thêm nhân lực. Lúc đi ngang qua, tôi thấy Cảnh Phú Quý đang tẩy não cho họ, thế là len lén đến gần cửa nghe trộm. Đây là chiêu mà tôi thường dùng, những lời báo cáo tôi nghe được trong văn phòng đều đã trải qua quá trình suy nghĩ thấu đáo nên thiếu đi tính chân thật. Cái gì cũng tuân theo trình tự là không được, có những lúc phải phá vỡ quy tắc mới nắm được phương hướng thực sự.
Giọng của Cảnh Phú Quý rất lớn:
- Tôi là sếp của các cậu, cơ hội nào cần tranh thủ cho các cậu, tôi sẽ tranh thủ, nhưng các cậu cũng phải ngoan ngoãn cho tôi một chút, những chi phí, hóa đơn, đừng tưởng cái trò mèo của các cậu tôi không nhìn ra, nói cho các cậu biết, chiêu này ngày trước tôi với Lý tổng cũng từng chơi rồi, thậm chí còn nhiều trò hơn các cậu, bởi vậy tôi khuyên các cậu hãy thành thực một chút!
Tôi cười thầm trong bụng, Cảnh Phú Quý cũng coi là sáng suốt, bình thường thấy hắn lúc nào cũng xù lông nhím, nhưng vẫn nhớ rõ mình đang đứng ở đâu. Tôi đẩy cửa ra:
- Các cậu đang học nhóm đấy à? Hay đấy! Phải kiên trì như thế, à... mười rưỡi tất cả mọi người tới phòng họp. - Theo như thông lệ, bất cứ khi nào có người mới đến đều phải tiến hành "đào tạo", đây là bước đầu tiên để giới thiệu về công ty và tẩy não luôn cho họ.
Trong phòng họp, tôi vắt chân lên hỏi:
- Bán hàng là gì? Giải thích thế nào? Hai người mới đến trả lời đi.
Một người cao gầy đeo kính đứng lên, tôi liếc qua hồ sơ của hắn, tốt nghiệp chuyên ngành kinh doanh thị trường của Đại học Trung Sơn.
- Bán hàng là bán sản phẩm, hoặc có thể nói là cung cấp dịch vụ, bán càng nhiều càng tốt, xây dựng hình tượng về sản phẩm trên thị trường, tranh thủ sự khẳng định của khách hàng.
Tôi gật đầu, người còn lại vội vàng bổ sung thêm một câu:
- Còn phải thu lợi nhuận về nữa.
Tôi nói hai cậu đều rất tốt, không hổ danh là sinh viên chuyên ngành, nhưng hôm nay tôi không muốn nói với các cậu về lý thuyết bán hàng, mà là nói về văn học, tôi muốn nghiên cứu về hai từ "bán hàng". "Bán hàng" là giới thiệu cho người khác sản phẩm của mình, các ưu điểm, công dụng của nó để người ta đồng ý móc tiền ra mua. Bán hàng cũng giống như giao tiếp với người khác, nếu không có tinh thần chịu khó chịu khổ, không có mồm miệng khéo léo làm sao bán được, không sợ khổ, không nhụt chí, không sợ mất mặt là “tiêu chí ba không” mà các cậu phải luôn ghi nhớ, như thế các cậu sẽ đạt tới cảnh giới của người bán hàng. Nói tới đây tôi dừng lại, những người có mặt đều mỉm cười, đây là hiệu quả mà tôi muốn. Duy chỉ có Cảnh Phú Quý là không có phản ứng gì, tôi biết hắn đã quá quen với chiêu này của tôi tới mức mất phản ứng rồi. Tôi tiếp tục thao thao bất tuyệt, để bán được hàng phải luôn giữ cảnh giác, gặp được mục tiêu là lập tức lao tới.
Cả đám người trợn tròn mắt, miệng há hốc, tôi đắc ý dị thường, cứ như vừa uống rượu xong nên không thể kìm lại cái miệng của mình:
- Thế nên, con người đều có thất tình lục dục, đều có “thất thốn” *. (Thất thốn là đoạn đầu ruột già, gần với hậu môn nhất) Các cậu phải nắm được “thất thốn” của khách hàng là tự khắc họ sẽ buộc phải thích các cậu, vấn đề khó khăn gì tự nhiên cũng hóa giải được hết!
Mọi người đều gật đầu như bổ củi, tiếng vỗ tay vang lên rào rào, tiếng vỗ tay còn chưa dứt, Cảnh Phú Quý đã đứng lên:
- Lý tổng chúng ta là sinh viên chất lượng cao chuyên ngành văn nên lời nói lúc nào cũng rất văn chương, tôi chỉ là người thô lỗ, nói thế nào cho đơn giản, khách hàng thích uống rượu các cậu uống với họ, thích đánh bạc các cậu chơi thua họ, tóm lại, cứ làm theo họ, để cho họ thấy dễ chịu họ mới khiến các cậu thấy dễ chịu!
Mọi người đều bật cười ha hả, tiếng vỗ tay lại một lần nữa vang lên mạnh mẽ, hai mắt Cảnh Phú Quý sáng lấp lánh, giọng nói run run.
Tôi nghĩ bụng, đây cũng là một trong những “thất thốn” của Cảnh Phú Quý, ban đầu Cảnh Phú Quý không thích Bành Tiền Tiến, bởi vì Bành Tiền Tiến không khiến Cảnh Phú Quý thấy nở mày nở mặt, mặc những gì hắn nói đều là thật. Đó là ngày đầu tiên Bành Tiền Tiến vào công ty, cũng được bồi dưỡng như hôm nay, nghe xong những lời nói đầy ẩn ý văn chương và những lời nói thô lỗ của Cảnh Phú Quý, Bành Tiền Tiến giơ tay nói:
- Thưa Lý Tổng, em có một câu hỏi, ngày trước em gặp một khách hàng, tất cả các chiêu dỗ ngon dỗ ngọt đều thử hết rồi, nhưng không làm sao “giải quyết” được, có cách gì hay không?
Chưa chờ tôi trả lời, Cảnh Phú Quý đã tranh nói trước:
- Không thể nào, trên đời này không có con mèo nào không ăn tanh, không có người đàn ông nào không thích tài sắc.
Bành Tiền Tiến hình như cũng đoán được đáp án là vậy, hắn ngoan cố nói:
- Là thật ạ, thực sự không thể giải quyết được.
Thấy người mới tỏ ra không phục các luận điệu mà trước nay mình vốn đắc ý nhất, Cảnh Phú Quý kích động tới mức đứng bật dậy:
- Thế thì cậu hãy cởi quần hắn ra, xem hắn có phải đàn ông không?
Mỗi lần nhớ đến cái câu đó của Cảnh Phú Quý là tôi lại không nín được, bật cười. Nói chuyện có hàng trăm cách, hàng trăm giọng điệu, mục đích theo đuổi giống nhau, nhưng hiệu quả hoàn toàn khác nhau, đối phó với một khách hàng có tính tình như Cảnh Phú Quý, tôi có cách riêng, đối phó với kiểu khách hàng như Bành Tiền Tiến hình dung, tôi cũng có cách riêng. Đi với bụt mặc áo cà sa, đi với ma mặc áo giấy, với mỗi người lại áp dụng một cách khác nhau. Sự khéo léo này của tôi không phải một sớm một chiều đã có, hồi nhỏ tính cách của tôi rất bướng, nói như lời mẹ tôi thì “mười con bò cũng không kéo lại được”. Chỉ tiếc là phẩm chất ưu tú kiên cường này của tôi ngày càng nhạt dần, mai một đi. Xã hội đang phát triển, quan niệm đang tiến bộ, trước mặt đồng tiền, bất cứ người nào từng thề sống chết rồi cũng sẽ đánh mất bản thân. Nếu bạn có thể từ chối được cám dỗ từ đồng tiền, vậy không phải vì bạn kiên định, mà vì khoản tiền đó chưa đủ nhiều. Không biết vì tôi lớn rồi nên quan niệm thay đổi, hay vì cái xã hội này thay đổi, tóm lại là trải qua vô số trắc trở, cuối cùng tôi cũng hiểu ra một đạo lý, lúc cần cúi đầu thì phải cúi đầu, như cổ nhân đã nói: một sự nhịn, chín sự lành, đúng là tinh túy. Tôi còn biến “phép thắng lợi tinh thần” của AQ thành “Phép dưỡng sinh AQ”, đặc biệt thích hợp với những người làm ăn buôn bán, lăn lộn trên thương trường nhưng lại cần giữ cơ thể khỏe mạnh như chúng tôi. Mày chửi tao, tao coi mày là con lợn, ông mày là gì, ông mày có thể dùng bụng để chống được cả thuyền, cái ghế mày ngồi gã ngốc cũng ngồi được, còn vai trò của ông mày cho dù một kẻ thông minh tuyệt đỉnh cũng không làm được, ông mày là người vĩ đại trong những người tầm thường, còn mày thì sao? Chẳng qua chỉ là ngồi ở vị trí bên A mà thôi. Khi nào giải quyết được mày, mày sẽ biết sự lợi hại của ông.
CHUYỆN CŨ CỦA TRIỆU HỮU TÀI
Về vị thế và thước đo của một người làm ăn. Triệu Hữu Tài có một câu châm ngôn rất nổi tiếng: “Làm gì cũng phải làm cho tốt, muốn bán phải bán cho triệt để! Che che đậy đậy, không đau không ngứa là đại kỵ!”.
Năm xưa khi Cảnh Phú Quý cùng tôi gửi đơn xin thôi việc lên công ty Cảnh Trình, một kế hoạch độc lập hùng vĩ được vẽ ra trước mắt chúng tôi, cái bánh ngọt kiếm nhiều tiền kích thích thần kinh của chúng tôi, tôi với Cảnh Phú Quý ở ngoài, Lâm Thăng ở trong, trong ngoài kết hợp, chắc chắn sẽ làm nên chuyện lớn. Nhưng vừa để ra ngoài mở giang sơn riêng, một cảm giác buồn bã sinh ra trong lòng tôi, dù sao nơi này đã dạy tôi thế nào là bán hàng, học cách quan sát sắc mặt của người khác, học cách gió chiều nào che chiều ấy, thậm chí là thừa nước đục thả câu, những thứ này đều là tài sản quý giá mà tôi đã luyện được để lập nghiệp. Nhưng Cảnh Phú Quý lại tỏ ra vô cùng hưng phấn, dường như hắn lập tức có thể đào được một hố vàng, trong bữa tiệc chia tay, hắn vỗ ngực và thề thốt với mọi người: Sau này phát tài sẽ tổ chức một đoàn tìm kiếm về miền Nam làm từ thiện. Ai cần vay tiền, ba vạn hay năm vạn chỉ cần nói một tiếng. Tôi chửi hắn là đồ bốc phét, hắn ngước đôi mắt đỏ ngầu lên nói với tôi, cậu là đồ chó chết giả tạo, không giống đại gia tí nào.
- Tôi không có dũng khí và bản lĩnh như các cậu, nếu có tôi cũng đã sớm bay đi lâu rồi.
Tôi ngồi cạnh cười nhạt, thằng cha này bốc phét là giỏi, thực ra hắn cũng chỉ mong tôi sớm đi, tôi mà đi, cái ghế Tổng Phụ trách Bán hàng khu vực Hoa Nam không lọt vào tay hắn thì vào tay ai, sau này ai mà chẳng nhường nhịn hắn vài phần?
Ai ngờ tôi mới đi chưa tới nửa năm thì Triệu Hữu Tài cũng không thể ở lại Cảnh Trình được nữa. Khi đó chi phí marketing và quảng cáo của Cảnh Trình ở khu vực Hoa Nam mỗi năm đều lên tới hàng triệu tệ, tổ chức hoạt động gì, phát quảng cáo ở đâu đều do một tay Triệu Hữu Tài thực hiện, bình thường hắn kiếm được không ít từ những hoạt động đó, không phải không ai biết, nhưng nể tình hắn đã làm rất tốt công việc bán hàng ở Hoa Nam nên các lãnh đạo cũng nhắm một mắt, mở một mắt. Lần đó nghe nói bạn gái của hắn bụng to, không thể ở nhà mẹ đẻ được nữa, ép hắn phải "xây tổ", hắn bèn cùng hai gã tâm phúc tổ chức qua loa một hoạt động marketing, phần thưởng lớn nhất là một điều hòa 3P rơi vào tay hắn, các sản phẩm khác cũng được bạn bè hắn khuôn đi, sau đó hắn cầm một tờ hóa đơn ba trăm nghìn tệ về thanh toán với công ty. Đối tác ở Trường Sa* (Trường Sa ở đây là tên một tỉnh của Trung Quốc, không phải tên đảo Trường Sa ở Việt Nam) tưởng rằng Cảnh Trình chỉ bỏ ra năm mươi nghìn để tổ chức hoạt động nên canh cánh trong lòng, một tháng sau họ vô tình biết hoạt động lần này, Triệu Hữu Tài báo giá ba trăm nghìn, họ bèn không làm nữa, gọi điện thoại lên Tổng công ty tại Châu Hải, vì thế sự việc bại lộ.
Ban đầu Triệu Hữu Tài còn tự kiêu vì mình là người có công với công ty, lợi nhuận từ khu Hoa Nam hắn đóng góp cho công ty mỗi năm không dưới năm triệu tệ, có thành tích bày ra trước mặt đó thì "Sợ con mẹ gì, số tiền tao kiếm cho công ty còn nhiều hơn tiền tao lấy!". Như bình thường, sự việc này cùng lắm chỉ phải nôn tiền ra rồi chịu phạt theo hình thức đã quy định, chỉ cần hắn vẫn tiếp tục kiếm được tiền cho công ty. Nhưng hắn đã đánh giá quá thấp sự phức tạp của các doanh nghiệp nhà nước, ở Tổng công ty đã có một đám người bất mãn với hành động của hắn, tiền kiếm được cũng không phải tiền của họ, quan hệ tốt hay xấu mới là vấn đề cá nhân, nhất là gã Phó Tổng Giám đốc quản lý Tài vụ bình thường hay bị Triệu Hữu Tài qua mặt nay bắt lấy cơ hội này, truy cứu tới cùng:
- Đạo đức thấp kém! Sâu mọt của quốc gia! Người như thế còn giữ lại sớm muộn gì cũng rút ruột công ty! - Từng câu nói như đanh thép
