Ngày 1 tháng 7, tôi tham dự buổi thi viết đầu tiên của Công ty dịch thuật Cửu Thông. Công ty Cửu Thông chiếm hết tầng 11 và 12 của cao ốc Vĩnh Khang ở khu đông Bắc Kinh. Phía sau tòa cao ốc có một sân golf rất rộng, không khí mát mẻ, phong cảnh lại đẹp, rất ít xe cộ, là nơi làm việc lý tưởng theo cảm nhận của tôi. Hiển nhiên, không chỉ mình tôi có cách nhìn này, vì có hơn 50 người cùng tham gia thi viết với tôi. Nghe nói, có hơn 100 bộ hồ sơ gởi đến dự tuyển, vòng một là do phòng nhân sự xét sơ yếu lí lịch để sàng lọc hồ sơ, kết quả còn khoảng 50 người. Thật ra, họ chỉ cần hai người phiên dịch tiếng Anh, cạnh tranh quyết liệt cỡ nào, không nói cũng biết. Đề thi viết rất khó, làm xong ra ngoài, rất nhiều người vẫn than thở làm bài không kịp. Tôi cố gắng hết sức làm hết bài, nhưng không dám đảm bảo về mặt chất lượng. Lúc đi ra, có một sinh viên nữ Đại học Sư Phạm Bắc Kinh hỏi tôi:
“Câu “Sương bì lưu vũ tứ thập vi, đại sắc tham thiên lưỡng thiên xích[1]” cậu dịch như thế nào?”
[1] Trích bài Cổ Bách hành của thi nhân thời Đường là Đỗ Phủ -58, thông qua hình ảnh cây bách già trước miếu Lưu Bị, Khổng Minh để xót xa cho người tài hoa bị bỏ rơi. Tạm dịch: “Vỏ trắng gội mưa bốn mươi ôm, sắc xanh nhuộm trời hai ngàn thước.”
“The rimy bark, slippery with rain, is forty spans around. Anh kingfissh blue hues, high up into the sky, two thousand feet above” Tôi nói.
Cô nàng nhìn tôi, cười cười: “Sao lại dịch là kingfish blue? Không phải là blackness à?”
“Đại sắc không hẳn là màu đen. Thật ra đại sắc là màu xanh đen, hay chính là blueblack.”
“Vậy tại sao cậu không dịch thành blueblack, mà lại dịch là kingfish-blue.”
Tôi không trả lời, cười nhạt.
“Hiểu rồi,” cô nàng lại thở dài “Giấu nghề, đúng không? Ừm, tôi không dịch khác cậu là mấy, nhưng tôi không hoàn toàn tuân thủ theo trật tự từ của thơ gốc.”
“Thơ cổ hay ở chỗ đối từ, cho nên tôi cố gắng không thay đổi trật tự từ. Tôi thích dịch thẳng[2].”
[2] Dịch thẳng là chỉ người dịch chú trọng chuyền tải trật tự từ của bản gốc sang bản dịch, không ưu tiên sự lưu loát của bản dịch. Trái ngược lại với dịch thẳng, dịch ý chỉ người dịch chú trọng bản dịch, tức là chỉ chuyền tải hết ý của bản gốc chứ không chú trọng chuyền tải trật tự từ của bản gốc.
Chúng tôi cùng nhau đi qua một hành lang dài, bỗng nhiên cô ta nói nhỏ: "Cậu có thấy đề thi lần này rất lạ không? Phần đầu thì bắt chúng ta dịch đơn đăng ký dự thầu, phần sau lại bắt chúng ta dịch thơ cổ, khó muốn chết. Cũng đâu phải thi tiến sỹ, cần gì làm khổ dữ vậy?"
Tôi giơ tay lên: "Hoàn toàn đồng ý. Chắc người ra đề có bệnh thích hành hạ người khác, tôi chưa từng gặp đề nào nhức đầu dữ vậy."
Vừa nói xong, tôi thấy cô ta len lén ra hiệu, cúi đầu ho khan một tiếng. Tôi quay đầu lại, thấy người thanh niên mặc đồ vest thẳng thớm, đeo cà vạt màu vàng đứng phía sau tôi. Anh ta cầm một tập hồ sơ, đang quan sát tôi bằng ánh mắt khó hiểu.
Tôi nhai kẹo Chewing gum, nói với anh ta: "Chào cậu, cậu cũng tới dự thi hả?"
Anh ta lạnh lùng nói: " Không phải."
Sau đó, anh ta không để ý tới tôi, bước ngay vào thang máy, biến mất tăm.
Cô sinh viên lúc nãy nhìn theo bóng dáng anh ta, còn kêu "trời" một tiếng, lộ ra mặt háo sắc "Anh chàng đó, đẹp trai quá đi!"
Tôi cười cười.
Mặc dù thời gian tôi ở chung với Lịch Xuyên không lâu lắm, nhưng anh đã làm tôi miễn dịch với toàn bộ trai đẹp. Tôi yêu anh đến mê dại, thường xuyên nửa đêm bật đèn ngủ, lặng lẽ ngắm nhìn gương mặt đang ngủ say của anh.
Hôm sau, công ty Cửu Thông gọi điện bảo tôi và 9 người khác phải tham dự dịch nói một chọi một. Khẩu ngữ vốn là thế mạnh của tôi, lúc ở chung với Lịch Xuyên, anh thường chỉ tôi biết tôi sai chỗ nào, khiến tôi ngày càng giỏi hơn. Hơn nữa, tôi có kinh nghiệm nhiều năm trò truyện với người ngoại quốc khi làm thêm ở quán cà phê.
Tuy điểm dịch viết của tôi không phải cao nhất, nhưng Cửu Thông rất hài lòng với phần thi dịch nói của tôi. Hai ngày sau, tôi và ba người cạnh tranh cuối cùng đến gặp Tổng giám đốc của Cửu Thông, Tiêu Quan.
Tuy tôi không biết tình hình của ngành phiên dịch, nhưng tôi đã từng nghe đến cái tên Tiêu Quan. Anh ta sinh trong gia đình học thuật, bố mẹ đều là giáo sư khoa Anh Ngữ Văn của Đại học Bắc Kinh. Bố anh ta tốt nghiệp Đại học Oxford, mẹ của anh ta là đàn chị của giáo sư Phùng Giới Lương. Tên của họ thường cùng nhau xuất hiện trên giáo trình dạy tiếng Anh. Lúc đầu, Tiêu Quan làm phiên dịch ở văn phòng đại diện của Thông Tấn Xã ở nước ngoài. Mấy năm sau anh ta mới thành lập công ty này. Nghe nói kinh doanh gặp thời, mới vài năm đã phất lên. Đương nhiên, ngoại trừ dịch thuật ra, nhờ sự giúp đỡ của chú mình - một doanh nhân nổi tiếng của Hồng Kông, anh ta còn lấn sân sang bất động sản và các ngành nghề đầu tư khác. Hiện nay, Cửu Thông có 27 chi nhánh trong cả nước, kết quả kinh doanh rất khả quan. Năm rồi còn được liệt vào một trong mười "Doanh nghiệp trẻ" phát đạt nhất thành phố Bắc Kinh.
Lần đầu tôi gặp Tiêu Quan, đã bực dọc trong lòng. Thì ra anh ta là người đã đứng sau lưng tôi, quan sát tôi hôm đó. Nhìn anh ta khoảng 28, 29 tuổi, đẹp trai, nho nhã, trầm tính, vẻ của người tri thức, không giống người làm kinh doanh. Giống như thầy Phùng đã nói, anh ta là người làm kinh doanh văn hoá.
"Cô là Tạ Tiểu Thu?" Anh ta trên ghế xoay lớn, nói: "Giáo sư Phùng có gọi điện thoại tiến cử cô hai lần."
Điều này thì tôi hoàn toàn không biết. Trong một lần trò chuyện với thầy, tôi chỉ vô tình nói tôi có xin việc ở Cửu Thông. Quả nhiên thầy là người tốt, âm thầm giúp đỡ tôi.
Tôi nhìn anh ta, biết ngay người ra đề thi dịch viết là anh ta. Trong lòng cũng âm thầm tính toán xem mình còn mấy phần hi vọng. Tôi nói "Tôi không muốn đi cửa sau."
"Giáo sư Phùng khen cô lắm, nhưng thầy cũng nhắc tôi, nói tuy cô nhiều tài nhưng cũng lắm tật. Tuy thầy không kể rõ là tật gì, nhưng thầy có nói tôi gặp cô là khắc biết."
Tôi biết nhà họ Tiêu và nhà họ Phùng khá thân thiết. Hai nhà họ đã dắt tay nhau sống sót qua cách mạng văn hoá. Từ nhỏ, Phùng Tĩnh Nhi đã gọi Tiêu Quan là anh hai.
"Tôi đâu có tật xấu gì." Tôi nói "Tật xấu của tôi anh hoàn toàn có thể chấp nhận được."
Anh ta đứng dậy khỏi bàn làm việc, đi tới cửa sổ, quan sát tôi, "Có ai nói cho cô biết là khi đi phỏng vấn nên ăn mặc thế nào không?"
Tôi đang mặc một bộ quần áo rất bình thường. Thật ra đây là bộ quần áo tốt nhất của tôi. Màu sắc hơi màu mè, nhưng rất hợp với chân váy dài bằng vải dạ, nhìn giống hệt nhà văn nữ Tam Mao[3].
[3] Tam Mao -48 là một nhà văn nữ, nhà biên kịch nổi tiếng của Đài Loan, đã từng được vinh danh là một trong những nhân vật văn hóa có sức ảnh hưởng nhất của Đài Loan.
Tôi cảm thấy, bộ đồ này hoàn toàn phù hợp với phong cách Bohemieng của tôi. Thật ra, những lần trước tôi đều mặc vest nghiêm chỉnh, chỉ có lần này, vì phải cạnh tranh với các sinh viên cao học của các trường nổi tiếng. Trong khi đó, kinh nghiệm và trình độ của tôi cũng không có gì xuất sắc hơn họ, nên tôi cố tình dùng hạ sách này, mong là cái lạ sẽ gây chú ý.
"Anh Vương bên phòng nhân sự có nói, công việc chính của vị trí này là dịch viết, hầu như chỉ làm việc trên máy tính, cơ bản là không cần giao tiếp với khách hàng. Hơn nữa," tôi cắn môi "Tôi chỉ có một bộ vest, lần nào cũng mặc nó, ngày nào mọi người cũng thấy, chẳng lẽ không chán à?"
Có lẽ anh ta thấy lời giải thích của tôi khá hợp lý, nên không nói về đề tài này nữa.
"Còn nữa, tại sao lỗ tai cô bấm nhiều lỗ vậy? Tôi chỉ nhìn thôi mà cũng thấy phiền, chẳng lẽ cô đeo không thấy phiền à?"
Anh tuyển nhân viên hay chọn hoa hậu vậy? Câu nói này đã vọt lên cổ họng tôi, nhưng bị tôi nuốt xuống. Tôi chỉ trả lời ngắn gọn: "Mấy năm nay số tôi xui, tai nạn liên miên, tôi có đi coi bói, thầy nói là do ngũ hành thiếu kim."
Anh ta trầm mặc một lát. Tôi cứ tưởng, rốt cuộc anh ta cũng tha cho tôi rồi, không ngờ anh ta lại hỏi: "Ai nói cho cô biết, khi phỏng vấn có thể nhai kẹo cao su?"
"Tôi hồi hộp."
"Cô mà hồi hộp?" Anh ta bình tĩnh nói: "Cô là người nộp bài thi viết đầu tiên, đúng không?"
Câu này chọc trúng chỗ đau của tôi. Hôm đó, trên đề thi viết rõ ràng thời gian thi là 120 phút, vừa đến giờ, tôi liền nộp bài, mặc dù biết bản dịch vẫn chưa hoàn thiện. Không ngờ những người còn lại nói chưa làm xong, nhất quyết không chịu nộp bài, kết quả là thời gian nộp bài được kéo dài thêm 10 phút nữa.
"Tôi chỉ nộp bài đúng giờ mà thôi."
Trong lòng tôi cũng chán ghét bản thân mình. Đúng là điên rồi, tại sao câu nào cũng phải nhường nhịn anh ta?
"Được rồi." Anh ta nhìn đồng hồ, nói: "Ngoại trừ những điều đó, cô còn tật xấu gì nữa?"
"Không có."
"Cô cũng rõ," anh ta ngừng một chút, nói "Bốn người cuối cùng, bằng cấp, trình độ không khác nhau là mấy. Đối với chúng tôi mà nói, chọn ai cũng như nhau. Đương nhiên chúng tôi sẽ chọn người dễ hoà đồng nhất."
"Tôi rất hoà đồng." Tôi nói "Tôi thề với anh, ngoại trừ quần áo hơi lạ ra, gặp ai tôi cũng thích hết."
"Ừ" Anh ta gật đầu, thong thả đi về phía ghế của mình, ngồi xuống, viết mấy dòng lên hồ sơ của tôi. "Ngày mai cô đi làm luôn đi, gần đây công ty mới nhận vài hợp đồng, phòng tiếng Anh rất thiếu người. Cô có tên tiếng Anh không?"
"Không có."
"Tất cả nhân viên phiên dịch trong công ty đều phải có tên tiếng Anh. Nhất là những ai trong tên có chữ X và Q.[4]"
Tên tôi là XXQ[5].
[4] Trong tiếng Trung, âm X và Q phát âm tương đối giống nhau, rất khó phân biệt.
[5] Tên của nhân vật là Tạ Tiểu Thu, phiên âm tiếng Trung là Xia Xiao Qiu.
"Hai chữ Tiểu Thu chắc người nước ngoài phát âm không khó lắm đâu?" Giọng nói của tôi hơi nhún nhường cầu xin.
"Không được." Anh ta nói dứt khoát.
"Vậy nhờ anh chọn giúp một cái tên."
"Annie, thế nào?"
"Cũng được." Quá tầm thường, chi bằng kêu tôi là Annie Bảo Bối[6] luôn cho rồi.
[6] Annie Bảo Bối: nhà văn, nhà thơ nữ thế hệ 7x, là một trong những nhà văn ăn khách nhất Trung Quốc hiện nay.
Văn phòng của tôi ở phòng 1107 tầng 11, phòng tiếng Anh. Làm việc cùng phòng với tôi có một cô gái vào công ty cùng lúc với tôi tên Đường Ngọc Liên. Tuy phòng chỉ có hai người, vị trí ngồi cách cửa sổ, phòng được cách âm khá tốt, nhưng vách phòng làm bằng kính trong suốt. Cho nên, người ở trong làm gì, bên ngoài đều thấy hết.
Dáng người Đường Ngọc Liên nhỏ nhắn, gương mặt tuyệt đẹp. Tôi cảm thấy, cô nàng nhìn khá giống Y Năng Tịnh[7].
[7]Annie Yi 1969: một diễn viên, ca sĩ nổi tiếng của Đài Loan.
Tôi liền trêu: "Hi, cô có phải là em gái của Y Năng Tịnh không?"
Cô nàng cười, lộ ra hàm răng trắng bóc, trên mặt có hai lúm đồng tiền nho nhỏ: "Ghét Y Năng Tịnh chết đi được, ai cũng nói nhìn tôi giống cô ta. Lần nào đi hát karaoke cũng bắt tôi hát mấy bài của cô ta."
"Cô đẹp hơn Y Năng Tịnh mà." Tôi mở máy tính ra "Thật đó."
"Chương trình đào tạo buổi sáng mệt quá. Tổng giám đốc Tiêu nói nhiều thật. Tôi muốn đi toilet từ đời nào, nhưng nhìn mặt anh ta nghiêm quá, làm tôi sợ không dám đi, mắc toilet muốn chết được." Đường Ngọc Liên cứ than vãn liên hồi.
"Tôi cũng vậy, muốn đeo phone nghe nhạc, nhưng nghĩ đi nghĩ lại thì lại không dám. Đúng rồi, trưởng phòng phòng tiếng Anh đẹp thật đó."
"Chị ấy là bạn gái "đương nhiệm" của Tiêu Quan đó. Cô phải thể hiện thật tốt, coi chừng người ta sẽ báo cáo với cấp trên đó."
"Bạn gái "đương nhiệm"?" Tôi hỏi "Cô vừa tới, làm sao biết được?"