Nokia đuối sức trên thương trường

Vị thế thủ lĩnh bị đe dọa

“Tướng” Stephen Elop hiếm khi xuất hiện trước công chúng. Ông đang lội ngược dòng để cứu thương hiệu Nokia. Trong 3 tháng qua, vị cựu Giám đốc Điều hành Microsoft này trở thành “đầu tàu” cho hãng sản xuất ĐTDĐ Nokia của Phần Lan. Cũng ngần ấy thời gian, công ty ngập tràn tin xấu. Cuối cùng, hồi tuần trước, Elop buộc phải sa thải 560 chuyên viên phần mềm vì “không đủ năng lực”.

Suốt nhiều năm, Nokia là thủ lĩnh tuyệt đối trên thị trường ĐTDĐ. Ngay từ giữa những năm 90 thế kỷ trước, Nokia thành công trên hầu hết mọi lĩnh vực mà nó “nhúng tay vào”. Chẳng hạn ĐTDĐ Nokia bền, đẹp, chắc chắn và bắt kịp tư tưởng thời đại. Thật vậy, Nokia là biểu tượng sang trọng, và những chiếc ĐTDĐ Nokia của Phần Lan nhanh chóng vươn lên vị thế “thủ lĩnh” trên thế giới, nhưng nay đã khác.

Đến đầu thiên niên kỷ mới, giá trị công ty đạt đến 300 tỉ euro (395 tỉ USD), và nó góp phần tạo nên thu nhập đầu người cao cho Phần Lan. Lúc đó, Ollila Giám đốc điều hành kỳ cựu và hiện là Chủ tịch giám sát của Nokia từng ngụ ý rằng ông sợ nhìn thấy hoạt động công ty bị “bội thực” và ù lì. Nhưng rồi chính ông ta dần biến Nokia trở thành thụ động và bất lực đến nỗi bây giờ nó phải tự thân vận động để khỏi bị sụp đổ.

Kẻ phá bĩnh iPhone

Dòng điện thoại giá rẻ từ khi được tung ra bán trên thị trường bắt đầu chia bớt doanh thu của Nokia, thị phần chính yếu cho smartphone của Nokia có khả năng lướt web nhanh chóng bị thu hẹp lại. Và những kẻ hưởng lợi từ sự suy giảm của Nokia trong thị trường này không ai khác ngoài Apple và Google – hai đối thủ cạnh tranh ở Silicon Valley (California) chỉ bắt đầu kinh doanh ĐTDĐ vài năm trở lại đây.

Thực tế, Apple và Google kiến tạo nên một cấp độ chất lượng mới cho smartphone và hệ điều hành của chúng. Họ thực sự tái tạo toàn bộ việc kinh doanh smartphone chủ yếu dựa vào phần cứng và trên những quy tắc của… chính Nokia! Hai công ty này xác lập lại một ngành công nghiệp được gọi là “những kẻ thay đổi cuộc chơi”. Không theo kịp những kẻ thay đổi cuộc chơi, Nokia tự làm hỏng mình.

Apple hiện đã phát triển trở thành ngành kinh doanh có lợi nhuận khổng lồ. Hàng ngàn nhà phát triển độc lập không ngừng mở rộng dòng sản phẩm này trong App Store – và Apple kiếm được khối tiền từ sản phẩm của mình. Chính các nhà phát triển ấy đưa thêm yếu tố “vui lạ và thân thiện người dùng” đến với thế giới di động. Với iPhone, Internet di động cuối cùng đã chiếm được thị trường đại chúng.

Đồng thời, gã khổng lồ Google dùng hết sức mình lao vào thị trường bằng cách phát triển hệ điều hành ĐTDĐ riêng, Android, là đối thủ của sản phẩm tích hợp hoàn hảo của Apple. Mặc dù ĐTDĐ Nexus của Google thất bại, nhưng hệ Android nguồn mở đã là một thành công. Kể từ đó, Android được các nhà phát triển phần mềm yêu thích, và là cơn ác mộng đối với Nokia. Các nhà sản xuất ĐTDĐ từng sử dụng hệ điều hành Symbian của Nokia, chẳng hạn như Sony Ericsson và Samsung, giờ lại thử dùng hệ Android thanh lịch hơn của Google.