Mắt cá ăn vào vốn chẳng có vị gì, chỉ có dùng tâm để để cảm thì người ta mới nếm được mùi vị của nó.
Cô sống xa mẹ, thường thì cả năm hai mẹ con gặp nhau không quá một hai lần. Vì thế cho nên ngay từ thời đi học, cô đã lập ra một ước định bất thành văn: mỗi cuối tuần đều đánh một cuộc điện thoại thật dài về nhà. Một mặt là hai mẹ con có thể an ủi lẫn nhau mỗi khi kể lể nỗi khổ nhớ nhung, mặt khác cũng tiện cống hiến chút đỉnh cho ngành điện tín của Trung Quốc, mà điều đó cũng đồng nghĩa với việc đóng góp cho sự tăng trưởng của nền kinh tế quốc dân không phẩy không không… không mấy phần trăm, cũng đâu phải là nhỏ…
Hôm nay trong điện thoại, mẹ cô càng thao thao bất tuyệt như nước Hoàng Hà. Trước đây mỗi lần nghe đến câu này – mà thực sự thì cô đã nghe nhiều lần lắm rồi – tai cô tự động sinh ra một lớp màng lọc, vô thức bỏ qua nó; nhưng hôm nay hành động của mẹ khiến cô không thể dùng câu nào khác để hình dung nữa. Chốt lại thì, chuyện mẹ cô nói cũng chỉ xoay quanh việc bà quen một người đồng hương, mà người đó lại có một người con trai, tên họ là gì, công tác ở đâu, rồi mẹ đã cho người ta số điện thoại của cô để có dịp nào tiện thì liên lạc… Đích thị là biến tướng của việc xem mắt mà!
Triệu Tử Mặc đau đầu nhất chính là vì vụ này. Từ khi cô mới ra trường xong, mẹ cô đã bắt đầu hữu tâm hay vô ý khơi gợi đến đề tài đó, cho tới năm nay thì cái quyết tâm “không đạt mục đích thề không bỏ qua” của bà đã cực rõ rồi. Nhưng loại chuyện này cũng phải tùy duyên, đâu thể gượng ép. Trước đây, đối với những cuộc sắp xếp của bà, cô chỉ cần “binh tới tướng đỡ, nước dâng đắp đê” cũng đủ để đối phó. Cứ gặp mặt, đi ăn vài lần, rồi sau đó viện cớ thoái thác là xong. Không phải cô không biết nỗi khổ tâm của mẹ, nhưng đã nói đến chuyện yêu đương thì phải nhắc đến hai chữ “duyên phận”. Đi xem mắt cứ như là thịt cá đã đặt trên thớt, mấy cân mấy lạng đều bị đem ra soi xét kỹ lưỡng – cô không muốn phải chịu đựng sự giày vò đó.
Người mà mẹ cô nhắc đến tên là Hình Lợi Phong. Ngay hôm sau anh ta đã gọi cho cô, hẹn đi ăn cơm. Cô vẫn theo thói quen làm việc bình thường, tan tầm thì cứ thế mà qua loa đến cuộc hẹn. Anh ta trông cũng khá, tuy xuất thân trong một gia đình rất bình thường, nhưng nhờ khổ học mà thành tài, ở anh toát ra một khí phách rất hiên ngang khi đứng trước mặt người khác. Mà anh ta cũng là một người nhiệt tình, phải nói là vô cùng nhiệt tình mới đúng – mới gặp mặt là anh ta đã “mở đài” rồi, chắc vì mối quan hệ đồng hương mà chưa gì đã cảm thấy rất dễ dàng thân quen.
Địa điểm gặp mặt của họ là một nhà hàng Thượng Hải, được trang hoàng vô cùng tinh tế, hoa lệ, trông cực kỳ sung túc và ấm cúng, nên chắc chắn cỡ sao không nhỏ. Vì cả hai đều là người miền Nam nên khẩu vị cũng khá tương tự nhau. Bữa ăn hôm nay rất vừa miệng, ngồi nghe anh ta hết kể từ thời sự chính trị cho đến kinh tế tài chính, rồi lại chuyển sang giải trí, cô cực kỳ bội phục. Giờ đây cô đã nhìn anh ta với con mắt khác một chút, trong lòng thầm nghĩ: nếu không thể thành người yêu thì thành bạn bè cũng hay.
Giữa cuộc hẹn, anh gọi tới: “Ở đâu vậy?” “Đang đi ăn.” Anh hỏi vô cùng bình thản: “Cần anh đi đón không?” Liên lạc giữa cô và anh vốn lúc on lúc off, vì thực sự thì mối quan hệ ấy không đáng để hai người dây dưa quá nhiều, như thế sẽ khiến sau này khó cắt đứt. Thấm thía điều đó nên cô lên tiếng từ chối: “Không cần đâu, tự em sẽ an bài”. Đầu dây bên kia ừ một tiếng rồi cúp máy.
Chiếc bàn hai người đang ngồi kê sát ngay bức tường kính ở một tầng lầu thấp, nên chỉ cần cúi đầu một cái đã có thể thấy dòng xe cộ dày đặc như nước chảy bên ngoài. Cô đã ăn gần xong – nếu là bình thường thì cô đã sớm tìm cớ để về, nhưng cô cảm thấy có chút thân thiết với người tên Hình Lợi Phong này, nên muốn kết giao bằng hữu với anh. Lúc kêu phục vụ tính tiền, người quản lý vội chạy tới với thái độ cực kỳ cung kính, mỉm cười nói: “Hóa đơn của hai vị đã được Giang thiếu thanh toán rồi, hi vọng hai vị hài lòng với sự phục vụ của nhà hàng chúng tôi, có dịp thì ghé vào chiếu cố nhiều hơn nhé!”
Ban đầu Hình Lợi Phong rất ngạc nhiên, nhưng thấy vẻ bình tĩnh của cô, anh cũng đoán được là bạn của cô đã trả giùm hóa đơn. Lúc ra cửa, anh ta ngượng ngùng, gãi đầu gãi tai nói: “Ngại quá, sao anh lại mặt dày mà để cho bạn em trả tiền thế cơ chứ?” Thật ra đến lúc đó cô cũng mới biết là anh ngồi ngay trong nhà hàng này gọi điện cho cô. Anh và cô chẳng phải là gì của nhau, nếu anh thích trả tiền thì cứ để cho anh trả đi. Xuống xe, cô cười với Hình Lợi Phong: “Lần này anh mời không được thì cứ để lần sau đi.” Hình Lợi Phong cũng cười, lộ ra hàm răng trắng lóa, gật đầu lia lịa: “Rất vinh hạnh.”
Mấy ngày nay, vì vụ làm tờ khai xuất khẩu mà ngày nào cô cũng phải vắt hết sức lực, về đến nhà là mệt rã rời lăn ra ngủ. Nhưng kỳ quái là hôm nay cô lại không thấy buồn ngủ. Từ phòng tắm trở ra, lăn qua lăn lại trên giường cả nửa giờ, cô cũng chỉ thấy càng tỉnh táo hơn. Dứt khoát đứng dậy, cô xuống bếp sắp xếp lại mấy thứ linh tinh. Xong xuôi, vẫn chẳng thấy buồn ngủ, cô lại đi lau nhà khắp hai lượt. Đến khi cả chân giường cũng được lau đến không còn một hạt bụi nhỏ, cô mồ hôi đầm đìa, thở hổn hển ngồi xuống sàn nhà nghỉ một lúc, mới thôi. Đi tắm lần nữa, rồi cô lại chui vào chăn. Cứ nghĩ lần này có thể yên giấc được rồi, ai dè cô vẫn trằn trọc lăn qua lộn lại, giống như không tìm được tư thế nào thích hợp để ngủ vậy. Bao nhiêu lần tưởng đã có thể chìm vào giấc ngủ, nhưng rốt cuộc hai mắt cô vẫn mở thao láo. Đang phiền não thì điện thoại đổ chuông, cô vò đầu ngồi dậy, ôm chăn nghe máy: “Mở cửa!” Khẩu khí của anh không cho người ta lấy nửa cơ hội từ chối. Cô cúp máy, nhìn đồng hồ – không ngờ đã ba giờ sáng rồi. Cô vừa bò xuống giường vừa suy nghĩ, không biết mình có nên cảm ơn anh vì đã không nhấn chuông cửa, đánh thức toàn bộ hàng xóm hay không.
Chẳng biết anh tới đây bằng cách nào, nhưng có lẽ phải cảm tạ tất cả những người lái xe trong thành phố này vì đã vô cùng tuân thủ luật giao thông – nếu ai cũng uống say mèm như anh rồi lái xe, làm sao còn tay chân lành lặn mà lái tới trước cư xá của cô được. Vừa kéo vừa nâng, mãi cô mới đặt được anh lên giường. Hẳn anh đã uống rất nhiều, đôi lông mày khẽ nhíu lại như đang có điều gì phiền muộn. Không đành lòng, cô lấy khăn ấm nhẹ nhàng lau mặt cho anh. Hệt như có cảm ứng, anh mở mắt, đôi mắt đen như sơn cứ nhìn cô không chớp. Cô đỏ mặt, liền dừng động tác, nói: “Anh nghỉ ngơi một lát đi” rồi cúi xuống kéo chăn đắp cho anh. Bỗng anh vươn một tay ra ôm cô thật chặt, chỉ một cái lật mình đã đặt cô ở dưới thân. Hơi thở anh nồng mùi rượu, lại xen lẫn một mùi rất riêng của anh, như muốn nhận chìm người ta trong đó. Cơn mưa nụ hôn mãnh liệt trút xuống, lên mắt, lên mũi, lên môi, lên cổ cô, rồi trượt dần, trượt dần xuống dưới…
ღღღ
Khi cô tỉnh lại đã là trưa ngày hôm sau rồi. Cũng may hôm đó là chủ nhật – ngày mà cô thấy đáng yêu nhất trong tuần, vì có thể nằm ỳ trên giường đến lúc nào mình muốn. Cô miễn cưỡng duỗi tay, lẩm nhẩm vài tiếng trong miệng, rồi từ từ mở mắt… Hết hồn! Không biết anh đã yên lặng ngồi bên mép giường như thế bao lâu rồi! Cô chưa bao giờ ở trong tình huống như thế này, vì từ trước đến giờ khi cô tỉnh lại thì anh đã đi từ lúc nào không hay. Tất cả những gì mà hai người đã có với nhau xưa nay chỉ được tiến hành trong bóng tối, nhiều lúc cô còn tưởng đó toàn là cảnh trong mơ, cứ ánh sáng vừa lên một cái là biến mất ngay.
Anh đang nhìn cô, sâu trong mắt anh dường như ẩn chứa một vẻ khó tin nào đó. Thấy cô tỉnh dậy, anh đứng lên đi ra phòng ngoài. Có nhiều lúc anh vô cùng tế nhị.
Tưởng rằng anh đã đi rồi, nhưng lúc cô rửa mặt xong, bước ra ngoài thì thấy anh vẫn ở đó. TV đang mở, giọng nữ phát thanh viên bản tin trong nước trên kênh CCTV4 vang lên trong trẻo. Cô xuống bếp mở tủ lạnh ra, thấy trong đó không còn gì có thể ăn ngay được. Chuẩn bị qua ít đồ ăn sáng, chưa đến nửa giờ đã xong, cô liền bưng ra. Bữa ăn rất đơn giản: một dĩa cá hấp, một dĩa trứng tráng và một tô canh nấm. Thường ngày cô chỉ có một mình, hôm nay có anh ăn cùng nên tự nhiên cảm thấy ăn ngon hơn. Anh không nói một lời, mà cô thì cũng án binh bất động, chỉ lẳng lặng cắm cúi ăn. Chợt anh gắp đầu cá lên, từ từ lấy đũa khoét mắt cá ra. Lòng cô khe khẽ động. Rồi anh chậm rãi gắp mắt cá nhẹ nhàng đặt vào trong bát của cô.
Tim cô thình thịch nảy lên, hơi thở cũng trở nên hỗn loạn. Trước kia cô rất thích đọc sách, và cô đã đọc được ở đâu đó một câu chuyện về mắt cá. Chuyện rằng xưa kia từng có một đôi trai gái yêu nhau từ thời còn cắp sách đến trường, mỗi lần cùng nhau ăn cá, cô gái luôn gắp mắt cá cho chàng trai. Có một ngày, chàng trai hỏi tại sao, cô gái liền đáp rằng khi còn bé, mỗi lần ăn cá cha cô đều gắp mắt cá cho cô, điều đó biểu trưng cho tình thương yêu của ông đối với cô, bởi lẽ mắt cá là để dành cho người mình yêu thương nhất. Sau khi ra trường, họ được phân công công tác ở cùng một thị trấn. Bạn bè gần xa đều cho rằng hai người sẽ rất mau chóng kết hôn, cùng nắm tay nhau hạnh phúc đến bạc đầu. Nhưng chàng trai kia vẫn chưa cam tâm thỏa chí, anh vẫn muốn ra ngoài phiêu bạt. Bàn bạc về chuyện tương lai của hai người xong, chàng trai liền dứt khoát ra nước ngoài. Cô tiễn anh đi trong êm thấm. Mấy năm sau, khi đã thành công, anh tìm về thị trấn nhỏ xưa thì mới hay tin cô đã lấy chồng. Cô mời anh đến nhà làm khách, trong bữa cơm cô rất ra dáng chủ nhà, toàn gắp cho anh những món ngon nhất. Thế rồi một con cá được bưng lên… Anh nhìn cô gắp mắt cá cho chồng, mới chợt vỡ lẽ… Hóa ra những thứ mình đạt được cũng chẳng hơn những gì mình đã đánh mất…
Cô ngẩng đầu liếc anh một cái, anh thì chẳng tỏ vẻ gì khác lạ, chỉ lo và cơm, chắc anh rất đói bụng nên ăn ngấu nghiến. Cô nhìn thứ anh đã gắp cho mình. Mắt cá ăn vào vốn chẳng có vị gì, chỉ có dùng tâm để để cảm thì người ta mới nếm được mùi vị của nó. Cũng giống như món canh cá cha cô nấu nhiều năm về trước vậy – thực ra có lẽ nó cũng chẳng ngon như trong hồi ức của cô đâu, và dĩ nhiên tay nghề thì cũng kém hơn đầu bếp của nhà hàng năm sao nhiều, nhưng điều quan trọng nhất là ông đã gửi gắm bao nhiêu yêu thương vào trong đó. Vì thế mà suốt bao năm qua cô cứ khắc khoải kiếm tìm, nhưng mãi vẫn không thể tìm lại được cái vị ấy – bởi đó chính là vị của yêu thương.
ღღღ
Thứ bảy ngày 26 tháng 5 là một ngày cực kỳ gian nan với cô. Hôm đó cô chuẩn bị rất nhiều tài liệu dạy nấu nướng, bắt đầu tự mình nấu món canh cá chân giò nấm hương. Đặt nồi cá lên bếp chưng, vặn nhỏ lửa, rồi cô đem toàn bộ mâm chén bát đĩa ra rửa sạch, lau khô cho đến khi tất cả đều sáng bóng lên mới thôi. Những hoa văn hình cánh bướm in trên đó cũng ánh lên một cách kỳ dị. Cô vuốt ve chúng, khẽ thở dài.
Mọi thay đổi cứ lặng lẽ diễn ra lúc nào không hay, dạo này anh tới chỗ cô rất thường xuyên. Nhà cô bây giờ có rất nhiều đồ dùng cá nhân của anh, bao gồm quần áo, dao cạo râu, khăn mặt, và những tạp chí kinh tế tài chính anh hay đọc. Không gian nhỏ hẹp của cô cũng bị chia sẻ. Lắm lúc, cô như có một ảo giác rằng họ là những kẻ tình nhân với nhau vậy.
Trong lúc cô đang thẫn thờ thì điện thoại anh gọi tới: “Tối nay mình đi đâu ăn cơm?” Hiếm khi anh lại gọi đến vào giờ này, cô ngẩng đầu nhìn đồng hồ : mới hơn bốn giờ chiều. Một nơi nào
